Antokoy, Para Kapitan

Posted in Ilocano Short Stories on June 25, 2018 by aichannel

Mancielito S. Tacadena

Alas siete iti agsapa iti aldaw ti Sabado, saanen a makaidna ni Jose “Antokoy” Madriaga Jr., bayat ti kaaddana iti kusinada. Iggemna ti nasuratannan a certificate of candidacy a para iti kinakapitan ti barangayda nga Aspirante. Natalna koman ti riknana ta maudin nga aldaw ti panagipila iti kandidatura idi malem kalman ken nakapagdisisionen a saan a kumandidato ket iyurayna laengen ti panagretirona a kas kaminero, dua pay a tawen manipud ita ngem nasukit manen ti susukitanna a tumaray idi iyanunsio ti COMELEC idi sardam kalman nga extended itoy nga agmalem ti panangipila. Nakapamitlon a nanglikus iti lamisaanda idi pagtimkan ni Nana Leona, ti inana nga agtawenen iti otsenta.

“Apayen, ania ti kuaemon sika, Antokoy? Kaslaka met la di makaanaken a pusa dita!” Imbikag ti inana, a nakakigtotan ni Antokoy.

“Ania ken ni inangen aya, mangigkigtotkayo ketdin! Dandani pay naibbatakon ‘toy baso ti kapek!” Inyingarna.

“Hoy, sika Antokoy, no dayta manen panangipilam iti kandidaturam ti pampanunotem, lipatemon, loko! Saanmo nga abaken ni ABC President a kas kapitan. Laglagipem nga isu ti LM ditoy ilitayo a Cabungawan,” inyarikakkak ti baket.

“Ania man nga LM a sawsawemon aya, Inang? Apay ketdin a diak abaken? Laglagipem inang, a sikat ni Antokoy,” insungbat ti agas-aspirar nga agkapitan.

“LM, loko, Little Mayor! Apay, saanmo nga ammo nga isu ti kaasitgan nga alipores ni Apo Mayor? Pasubliem man ta simbeng ti panunotmo, barok, dandanikan umabot a senior citizen dika pay la agnakem,” kinuna manen ni Baket Leona.

“Ania ket ni inangen, aya, awan la ti panagtalekmon ‘ya, kadaytoy Unico Hijo-yo?” insungbat ni Antokoy, sana immuestra ti signature pogi pose-na, a damona nga inusar idi agtawen iti pito a panangabakna kas Little Pogi of Cabungawan.

“Ay, makaammoka ngem saankanto nga agrungaab no awan pay kagudua iti mabotosmo iti botos ni Kapitan. Anusamto metten ‘toy kakaisuna a botosko a, ta kapilitan nga ibotoskan, loko!” Kinuna manen ti baket ket pinanawannan ni Antokoy, usarna ti sarukodna nga inwaras idi ti agdama a kapitan. Nagtanabutob idi makaadayo bassit ket kunana, “Dika pay nakaasawa, loko, makapagkapitanka ketdin?”

Agalas singkon iti malem idi makaruar ni Antokoy iti opisina ti COMELEC. Intarusnan a sinakayan ti karagkarag, naungor nga agipugso iti napuskol nga asuk a motorsiklona ket nagtarusen iti pagpaprintaan iti tarpaulin tapno ipaaramidnan ti posterna, a planona nga isab-it iti aladda. Amanonto a malpasda inton lawasna a rugi ti kampania. Nagawiden daytoy idi nalpas a nakipatang iti lay-out artist.

Nagtarusen daytoy iti siledna tapno ti met bitlana inton agsasangoda a kandidato ti rinugianna nga isurat. Awan dadanaganna no panagbitla ti pagpapatangan ta laklakaenna la nga iyablat aglalo no medyo napaayusanen iti arak ti karabukobna. Nagmalem a binalabalana ti platapormana. Napanunotna a kasapulan a naidumduma. Daytay umuna pay laeng a basa agrehistron iti utek dagiti botante.

Umuna nga aldaw ti kampania. Sinapa ni Antokoy ti nagriing tapno ibitinna ti tarpaulin a nakailanadan ti naganna ket ti tagline-na tapno malaglagipto dagiti tao inton aldaw ti botos. Idi naisab-itna, sinirigna ket naglawa ti isemna a nangbasa.

Idi napnek, simreken ni Antokoy iti inaladanda ket nagsaganan nga agturong iti plasa ti barangay. Apagpagisu a nalpasen nga agsarita ti maikaduapulo ket lima ken maudi a para kagawad idi makadanon iti plasa. Nagyan pay laeng iti baba ti entablado tapno denggenna ti bitla ti agdama a kapitan. Makais-isem daytoy a nangbasa iti tagline ti kabalubalna a Bente Kuatro Oras a Madadaan nga Agserbi.

“Kasla la di ammo ti tao met no kasano ti karigat nga asitgan daytoy a tao. Uraymo la ungtan ta babaunem, Kap, no dina mailimed nga addaka iti siledmo no kasdiay a dimo kursunada ti sumango,” intanabutobna. Dina la ket ngarud naaw-awatan ti kaaduan a sinasao ti kapitan, ket sa la simmangpet ti nagballog a panunotna idi agpapalakpak dagiti tattao iti panagtunged ti bitla. Winagwagna ti ulona ket inurayna a maiyawag ti naganna.

“Ita kakabsat, intayo met denggen ti panagsarita ti sumango a para kapitan, ayabantayo ditoy entablado ni Jose “Antokoy” Madriaga, Jr.!”

Nagin-inayad a nagpasango ni Antokoy. Inngatona dagiti dua imana ket inwagisna kadagiti naitallaong. Pinatitna ti ungto ti mikropono sana pinuyotan tapno penkenna no silulukat met laeng daytoy.

“Naimbag nga orasyo appo a kabaranggayak ditoy Aspirante. Siak ni Jose Mardriaga, Jr. wenno Antokoy nga umay mangipresentar ti bagina kadakayo. Kakabsat, ammok a dehadoak iti daytoy a balubal ta kasangotayo ni Apo Little Mayor, este, ABC President.” inkanayonna a pinarimriman ti kabalubalna a makial-alamano kadagiti babbaket iti maysa a paset ti plasa. “Ngem no ikkandak iti gundaway nga agtugaw kas kapitan ti barangay, ikarigatakto nga aramiden ti maysa a banag a saan a nasolbar ni Apo Kapitan idi isuna ti mangidaulo iti electric cooperative ti probinsia ken uray ita ta isuna ti mangidaulo iti barangay ken kadagiti amin a kapitan. Daytoy ket ti kanayon a panagawan ti kuriente aglalo no iti tiempo ti kalgaw. Appo a kabaranggayan, no pagasatendak nga agtakem kas kapitan, ilungalongko ti pannakapaadda ti Committee on Energy. Ket kangrunaanto a proyektotayo iti daytoy a komite ti pannakapaadda iti makina a makabael a mamagsilaw iti amin a balbalay iti barangay tapno awan problema no agawan ti suplay ti kuriente,” Naglamuyot ngem sarkastiko iti panangisawangna ti nagan ti electric cooperative. “Isapulantayo iti pundo ket ti pagkuranganna, iyarungaingtayonto iti goberadortayo tapno tulongannatayo a mangpaadda iti kasapulantayo. Tumulongakto a mangdisenio iti makina nga usarentayo no tiempo ti brown-out. Kasta met a maki-coordinate-tayo iti Committee on Peace and Order ta amin nga agbasol kas kadagiti natokhang, agriaw a mabartek, agaapa nga agkakabsat kada agaassawa, dagitay mannibrong, nasukalan a nagibleng iti sand dunes, ken dadduma pay ket mailista ti naganda. Mapaayabanda no agawan kuriente ta aggigiddanda a mangpedal kadagiti bisikleta a naikonnektar iti makina a mangparnuay iti kuriente. Isu nga ibutosyo ‘toy nanumo a kabsatyo, Jose “Antokoy” Madriaga, Jr. a para kapitan! I-KNOCK OUT TI BROWN OUT!” Dagus nga inukradna ti bassit a version ti tarpaulinna ket naibaskag ti platapormana.

Napigsa a sipsipat ti insungbat dagiti naitallaong kalpasan a nabasada ti linaon ti tarpaulin ni Antokoy. Kasta unay met ti wagisna a kunam la no sunggo a napagustuan. Ngem uray la nagmaga ti karabukobna idi agpukkaw ni Ariong a lider dagiti mangnginum.

“Mangipatakderkan iti stainless, Apo Antokoy!” inyiriagna.

“Masapul pay a, nga adda sidecar-na,” impasaruno dagiti pasurotna a paragpagan.

Kinaut ni Antokoy ti bulsana ngem ‘tay la rutrot a bente pesos ti kargana. Naglagaw ta maamirisna a kasapulan a mapaayusan dagiti botante tapno nasaysayudto ti panangikur-itda iti naganna inton kaaldawan iti eleksion. Ania ngarud, inyal-aludoynan ti nagna agingga a nakaadayon iti plasa. Kapilitan nga iruar ‘tay sangkabassit nga urnongna iti Rural Bank of Cabungawan tapno isu ti usarenna a pagpainum, inton rugianna ti magmagna a mapan mamalaybalay.

Nalpasen ti bilangan ti botos ket uray pay pagbalinem a taymis tri ti nabotosna, saanto latta nga umabot iti kabalubalna nga agdama a kapitan. Kasla saanen a makatakder iti nagtugawanna ni Antokoy ta mapanunotnan a nagpukawen a kasla asuk ti kuarta a nagrigrigatanna nga inurnong bayat ti kaaddana iti trabaho a kas kaminero wenno maintenance aide. Inyaludaidnan iti nagawid.

Naimbag ta di naglusulos iti trabahona, no di ket agistambay koman. Namnamaenna metten ti kantiaw ni Baket Leona kenkuana apaman a sumangpet daytoy a napan nakitsismis kadagiti padana a babbaket. Ita, a maamirisnan nga awan mamaay ti kinalaingna iti padana a tao. Dakkel a kuarta ti masapul tapno mangabak iti eleksion. Gapu daytoy, dinan nagawidan ti nangitangad iti bote ti sammigel a teddana a nagiwaras idi madama iti kampania. Idi simmippiten ti espiritu ti arak, inruginan ti agbeddabeddal a panagdaniwna bayat a nakadata, nakakayang ken nagunnat dagiti takiagna iti papag iti sirok ti mangga nga ayanna. Ngumanakngak ti asona a managan iti Chi, a nalabit nga agrungrungiit met iti beddal a panangibalikas ni Antokoy kadagiti binatog ti daniwna:

Gapu ta inawatmo ta papel a pagpagilap/ Dimon namnamaen a ti masakbayam nasilap/ Dagita imam dagus a nagpalakpak/ Idi maipaarikap ta bimmalitok a pirak/ Dikanto koma ngarud agrekreklamo/ No agtinnagkanto a lalolamo/ Anusamto ‘ta naisupot nga inda ipadigo/ Kasukat ta nadidigra a biagmo/ Ala, nanamem ta espiritu ti marka demonio/ Nga ipatakder ni Apo kandidato/ Ngem amluyemto manen ta subsobmo/ No didakan am-ammo dagita impatugawmo/ Mausawanka koma metten, Lakay Pedro/ Dimon iyuray nga agtinnag a kanser, sakit ti barrio/ Ti diperensia adda dita utekmo/ Ta sinikbabmo ti appan dagiti manglimlimo

Ket gapu ta agtayyeken ti panagkitana, in-inut nga inkidemnan dagiti bullad a matana. Kalpasan ti sumagmamano a kanito, dagitin napipigsa nga urok ni Antokoy ti mangngeg dagiti lumabas iti naguldaganna a sirok ti manga. Pinanawan metten ti asona a ni Chi, ta dinan kabaelan ti naingel a sang-aw ti nabartek.

(Naipablaak iti Tawid News magasin idi Hunio 25, 2018)

 

Advertisements

NAULAWKAN, BIRABID

Posted in Ilocano Poems (Daniw) on May 15, 2018 by aichannel

Gapu ta inawatmo ta papel a pagpagilap
Dimon namnamaen a ti masakbayam nasilap
Dagita imam dagus a nagpalakpak
Idi maipaarikap ta bimmalitok a pirak.

Dikanto koma ngarud agrekreklamo
No agtinnagkanto a lamolamo
Anusamto ta naisupot nga inda ipadigo
Kasukat ta madidigra a biagmo.

Ala nanamem ta espiritu ti marka demonio
Nga impatakder ni Apo kandidato
Ngem amluyemto manen ta subsobmo
No didakan am-ammo dagita impatugawmo.

Mausawanka koma metten Lakay Pedro
Dimon iyuray agtinnag a kanser sakit ti bario
Ti diperensia adda dita utekmo
Ta sinikbabmo ti appan dagiti manglimlimo.

Kumander Antokoy
Eleksion 2018

BOHEMIAN RAP

Posted in Ilocano Poems (Daniw) on March 1, 2018 by aichannel

Sapagkat ikaw ay parang namumukadkad na rosas
Matamis parang first class na pasas
Juicy ka parang bagong pitas na peras
Kayat pagtingin ko sa iyo hindi kukupas

Kahit pa ilang beses sumabog ang Mayon
Pupuntahan kita kahit di sumang-ayon
Susuungin ko ang rumaragasang lahar
Promise yan walang char! char!

Oo kahit di ako marunong lumangoy
Lulusong ako wala ng paligoy-ligoy
Tatawirin ko ang karagatang maalon
Pag ako’y iyong sinagot tsaka ako aahon

Lalakarin ko ang mahabang kumunoy
Di ko raw kaya sabi ng mga kulokoy
Mahirap man aking ieenjoy
Basta’t ikaw aking irog ang premyong chicken joy

Papasukin ko rin ang pinakamasukal na kagubatan
Diko alintana ang madilim na karimlan
Lapain man ng mababangis na hayop
Katapangan ko ay hindi titiklop

Sasalubungin ko rin ang mabilis na tren
Umpisahan mo na magbilang from one to ten
Dahil sa pagmamahal ko syo ako ay parang titanium
Lahat ng sugat siguradong maghihilom

Papadestino ako sa bakbakang ala-Marawi
Papatayin ko lahat ng kasapi ng Maute
Magiting akong lalaban gaya ng SAF 44
Ilalabas ko ang aking tricks na mala-Agent X44

Payag akong Ibato sa Iraq
Solid yon rock na rock
Makikipag one on one ako sa ISIS
Basta tayo laging peace

Isa lang ang diko isusuko
Ito ay ang pagpapalit rehihion yo!
Manatili kang Mormon o Muslim, Born Again o Iglesia ni Kristo
Basta ako mamamatay na Katoliko.🤣

Break it down

Kumander Antokoy

Valentines Day 2018

PASADOR

Posted in Ilocano Poems (Daniw) on February 28, 2018 by aichannel

Kumander Antokoy

Sa basketball ang bola ay agad ipinapasa

Kapag ang iyong bantay parang linta kung makagwardya

Huwag ng pilitin pang ito ay itira

Maliban kung may espasyo at ikaw ay libre talaga.

shaq-dunking

 

Sa baseball di naman palaging pinapatamaan ang bola

Lalo na kung ang pitcher palaging balls ang bitaw niya

Minsan mas magandang panoorin na lang ng maka-first base na

Hokage moves nagagamit rin hindi lang sa dalaga.

 

Pero sa trabaho kung ito ay sayo ipinagkatiwala

Dapat mong tapusin at huwag ipaako sa iba

Time-out na muna sa pagrampa-rampa

Last resort na dapat ang pamamasa kung hindi mo na kaya.

 

Bawal ding ituro ang iba kapag pumalpak ka

Akuin mo, huwag hugas kamay Poncio Pilato ka

Gawin mo ng maayos at huwag managasa

Iwasang maging PASADOR, naku nakakahiya.

 

PALOSEBO

Posted in Photo Journalism on February 7, 2018 by aichannel

Nagballaigi a nanguli ni Erwin Bagoyo, 42 manipud iti Magsaysay, Santa, Ilocos Sur iti poste ti palosebo tapno ibabana ti premio nga adda iti ungtona bayat iti Kannawidan a Paay-ayam a paset ti Bicentennial Celebration ti probinsia nga Ilocos Sur idi Pebrero 6, 2018. Maysa ti palosebo nga ar-arakan dagiti tattao iti agtinawen a Kannawidan Ylocos Festival. (ladawan ken teksto: Mancielito S. Tacadena)

2018 KANNAWIDAN YLOCOS FESTIVAL SCHEDULE OF ACTIVITIES

Posted in Photo Journalism on January 12, 2018 by aichannel

26165951_2011452662432953_9055439158370075574_n

KUTSINO

Posted in Ilocano Poems (Daniw) on October 20, 2017 by aichannel

Awanen nabati a garawko
Uray ania a baddekko diskumpasado
Ania ngarud ti piesa a kutiek
Napalawlawanakon kadagiti nabileg

Inutilen ti nakoronaan nga ari
Awanan bileg metten ti reyna
Paralisadon dagiti relihioso nga obispo
Narban dagiti natibker a torre

Nasdon dagiti gumarraigi a kabalio
Pilay, pukol, bimtaken ti kabkabanga
Naibukrayen ti bagis dagiti naparigat a soldado
Narpuogen ti kadakkelan a pagarian.

 

Kutsinon ti nangisit a piesa ti ahedres
Saan pay a kabaelan ti rookie
A patumbaen ti nabayagen a Grand Master
Iti antigon a chessboard ti rason.

Kumander Antokoy

Octobre 20, 2017

4:30PM5054881-White-kin-wins-chess-game-sepia-tone-Stock-Photo-checkmate